انتخابات ریاست جمهوری اسلامی ایران1396  (از منظر اندیشکده های بین المللی)

0

از مدت ها قبل، اندیشکده های بین المللی به ارائه تحلیل ها و پیش بینی های متعدد و پرشمار درباره این انتخابات پرداخته اند.

اختصاصی افق آینده پژوهی راهبردی، حسن محسنی*:  برگزاری انتخابات در ایران اسلامی همواره به مثابه نمودی کامل از مردم سالاری دینی، نمایشی چشمگیر از هم بستگی و شور فراگیر و مردمی ملت ایران را در مقابل چشمان ناظران بین المللی قرار می دهد. از سوی دیگر، با وجود آن که شمار انتخابات های برگزار شده تاکنون در ج.ا. ایران، بیش از عمر انقلاب بوده، اما هم چنان حضور گسترده مردم در هر یک از انتخابات، تقویت کننده امنیت ملی در چارچوب آرمان های متعالی انقلاب اسلامی است. در این راستا انتخابات ریاست جمهوری سال 1396 نیز هم چون سایر انتخابات ها از اهمیتی وافر برخوردار است.

مبتنی بر این امر، از مدت ها قبل، اندیشکده های بین المللی به ارائه تحلیل ها و پیش بینی های متعدد و پرشمار درباره این انتخابات پرداخته اند که در این نوشتار، نسبت به مروری بر فقط شماری از مهم ترین نمونه های این تحلیل ها اقدام کرده ایم.

چنان که ذکر شد، موضوع انتخابات ریاست جمهوری اسلامی ایران 1396 از مدت ها قبل، دغدغه ذهنی و تحلیلی شمار زیادی از اندیشکده ها و کانون های تفکر خارجی بوده که هر یک در مقاطع زمانی مختلف و مبتنی بر رویکردهای خود، به تحلیل و پیش بینی آن در سطوح تحلیلی مختلف پرداخته و در این زمینه پیش بینی هایی هم ارائه کرده اند.

نظر به اهمیت این تحلیل ها و نیز تنوع و کثرت آن ها، در این نوشتار، به مرور تعدادی از مهم ترین نمونه های این تحلیل ها و پیش بینی ها پرداخته ایم.

  ایران ترَکِر

این مرکز در برآورد خود راجع به وضعیت جمهوری اسلامی ایران در سال 2017، بیش از هر موضوع دیگری، بر مقوله اقتصاد و وضعیت اقتصادی مانور داده و در تحلیل انتخاباتی خود نیز به این عامل و تأثیر آن بر انتخابات تأکید کرده است.

در گزارش این مرکز، با اشاره به انتخابات سال 2017 به نکته ای قابل توجه اشاره شده است: مسأله اقتصاد و نقش آن در انتخابات.

این مرکز در این گزارش، با تأکید بر سخنان آقای محمدرضا باهنر خطاب به آقای دکتر روحانی مبنی بر «ضرورت بهبود وضعیت اقتصادی مردم برای پیروزی دوباره وی در انتخابات»، با بزرگ نمایی سخنان آقای باهنر، بر اهمیت شرایط اقتصادی کشور در ماه های قبل از انتخابات و ضرورت تلاش دولت برای بهبود وضعیت اقتصادی و رفاهی مردم برای تأثیر بر میزان آرای خود و پیروزی مجدد در انتخابات تأکید کرده است(1)

هم چنین این مرکز در تحلیل دیگری، باز هم به موضوع تأثیر وضعیت اقتصادی کشور بر نتیجه انتخابات تأکید کرده و آن را مؤلفه ای بسیار مؤثر بر نتیجه انتخابات برای دولت آقای روحانی معرفی کرده است(2)

  اندیشکده رند

علی رضا نادر در تحلیلی که اندیشکده رند منتشر کرده، نکته های ذیل را در خصوص وضعیت آقای دکتر روحانی و دولت در جریان انتخابات سال 1396 ترسیم می کند:

«روحانی رییس جمهور در عمل به بسیاری از وعده های خود شکست خورده است. اقتصاد ایران برای ایرانیان بهبود چندانی نیافته است. بانک های بین المللی با وجود کاهش تحریم های هسته‌ای از همکاری با ایران جلوگیری می کنند. قیمت های پایین نفت نیز در به نمایش گذاشتن وضعیت بد اقتصادی مؤثر است که البته عمدتاً خارج از کنترل روحانی است. اما شاید بزرگ ترین شکست روحانی را می توان ناتوانی او در پر کردن شکاف بین ایالات متحده و منافع ایران در شرق میانه دانست… هم چنین روحانی بدون مقاومت در برابر سرکوب های رژیم، هم چنان همان وعده های اولیه خود در مبارزه های انتخاباتی را تکرار می کند… بر این اساس، به نظر می رسد شور و اشتیاقی که برای ائتلاف در دور قبلی انتخابات ریاست‏ جمهوری در پشتیبانی از آقای روحانی وجود داشت، در این دوره ظهور نخواهد کرد»(3)

  مرکز مطالعات میان رشته ‏ای دانشگاه هرزلیای رژیم صهیونیستی

مه یر جاودان فر- از مرکز مطالعات میان رشته ای دانشگاه هرتزلیای رژیم صهیونیستی- به این نکته اشاره دارد که «ساختار معیوب، دخالت تندروها و نظامیان در اقتصاد، نرخ بالای فساد و قیمت پایین نفت به قدری گسترده است که حتی اگر دلارهای مسدود شده ایران به داخل کشور باز گردد، تزریق این پول به اقتصاد مانند آب در هاون کوبیدن خواهد بود»(4)

  بنیاد کارنگی برای صلح بین ‏الملل

در گزارشی از این مرکز، این پرسش از سوی کریم سجادپور – از «بنیاد کارنگی برای صلح بین‏الملل»- طرح می‏شود که «مردم ایران چگونه دولت آقای روحانی را به دلیل ناتوانی در رفع مشکلات اقتصادی سرزنش خواهند کرد؟». سپس موضوع را به انتخابات ریاست جمهوری ارتباط می دهد و تلاش می کند پیوندی میان «انتخابات، بحران اقتصادی و نارضایتی عمومی» که تأثیر مستقیمی بر نتیجه انتخابات خواهد داشت، به وجود آورد(5)

هم چنین این مرکز در تحقیقی دیگر به این نکته می پردازد که «پیشینه و عملکرد آقای روحانی که آمیزهای از موفقیتها و وعده های تحقق نیافته است و فشار از ناحیه اصول گرایان، چنین معنایی دارد که وی کار آسانی برای انتخاب دوباره و تداوم دولت خویش برای چهار سال دیگر نخواهد داشت.”

به زعم نویسنده، «آقای روحانی می تواند برای بار دوم هم انتخاب شود اگرچه نمی توان به پیروزی مجدد وی در انتخابات به عنوان یک یقین مطلق اندیشید. پس از دو شکست انتخاباتی پی در پی، محافظه کاران در نهایت ممکن است از بی نظمی به سوی انتخاب یک نامزد واحد حرکت کنند. آن ها می توانند به عدالت اجتماعی به عنوان یک موضوع مهم توسل بجویند که مورد توجه بسیاری از ایرانیان است. علاوه بر این، اگر شرایط اقتصادی رو به بهبودی برود و آقای روحانی گام هایی جدی برای گسترش آزادی های مدنی بردارد، می تواند میزان آرای خود را بالاتر ببرد»(6)

  فارین بریف

“فارین بریف” در تحلیلی ویژه درباره ایران 2017، علاوه بر موضوع های مختلف، به تأثیر سرنوشت برجام بر نتایج انتخابات ریاست جمهوری پرداخته است.

نویسنده گزارش، که اعتقاد دارد با توجه به احتمال «تهاجمی تر شدن سیاست خارجی ایران در سال 2017» و «تلاش تهران برای گسترش نفوذ خود در منطقه»، تأثیر سرنوشت برجام بر انتخابات زیاد است، می نویسد: «مجدداً آقای روحانی رأی مردم را به دست خواهد آورد»؛ اگرچه تحت فشار سیاسی شدیدی به دلیل وضعیت برجام قرار خواهد گرفت(7)

  المانیتور

این مرکز در گزارش تحلیلی خود درباره وضعیت ایران در سال 2017، تمرکزی ویژه نیز بر موضوع انتخابات 96 داشته و از منظر شش تحلیل گر ایرانی، به بررسی زوایای مختلف این مقوله و تأثیرپذیری آن از عوامل مختلف پرداخته است.

در این گزارش، بر موارد ذیل تأکید شده است:

   1. مهم ترین چالش های آقای روحانی در انتخابات 96، مقابله با سیاست های دونالد ترامپ به عنوان رییس جمهور جدید ایالات متحده به خصوص درباره برجام، مقابله با بیکاری و تلاش برای تحقق رشد اقتصادی است.

  2. آقای روحانی، تنها شانس میانه روها و اصلاح طلبان برای پیروزی در انتخابات است و رقابت شدیدی با اصول گرایانی دارد که در جستجوی رسیدن به یک کاندیدای واحد هستند. علاوه بر این، سرنوشت توافق هسته ای نیز به صورت مستقیم بر نتیجه انتخابات تأثیر خواهد داشت و حتی ممکن است به قیمت از دست دادن انتخابات برای دولت کنونی تمام شود.

 3.  اصول گرایان برای موفقیت و زنده ماندن در انتخابات، مهم ترین ابزار انتخاباتی خود را استفاده از وضعیت برجام و سرنوشت آن در جدال میان دولت ایران و امریکا قرار می دهند.

 4. آقای روحانی با چالش های جدی در دوران انتخابات مواجه خواهد شد، از جمله: فشار اصول گرایان افراطی در داخل و بروز احساسات ضد ایرانی در کنگره امریکا و کاخ سفید. آقای روحانی تلاش خود را برای تداوم دولت خود به کار خواهد بست و در این مسیر، باید هم در مقابل تندروهای داخلی که وضعیت اقتصادی و سرنوشت برجام را مطرح می کنند و هم تندروی هایی در دولت جدید امریکا مقاومت کند(8)

این مرکز هم چنین در تحلیلی دیگر با عنوان «چگونه ممکن است روحانی اولین رییس جمهور تک دوره ای ایران باشد؟»، به این موضوع از زاویه ای دیگر توجه کرده است.

به زعم نویسنده این مطلب، در فاصله 8 ماه تا انتخابات ایران، «روحانی که در سال 2013 با وعده حل و فصل موضوع هسته ای به قدرت رسید، این تعهد را به کلیدی برای یک توافق جامع با قدرت های جهانی تبدیل کرده است، اما آیا این توافق هسته ای، تضمینی کافی برای پیروزی او در انتخابات آینده است؟ پاسخ به احتمال زیاد این است که نه! چرا که باید به چالش های جدی او در سیاست داخلی، مسائل فرهنگی و مهم تر از همه، اقتصاد توجه داشت.”

نویسنده اعتقاد دارد: «اکنون گفتن عبارت هایی مانند «قرارداد هسته ای هیچ تأثیری بر معیشت مردم نداشت» و یا «روحانی قادر به انجام هیچ کاری نبوده است» در میان مردم ایران کاملاً رایج است… با این وضعیت، باید دید آیا روحانی، در ماه های باقی مانده از عمر دولت خود، در راستای متقاعد کردن غرب به ارائه مشوق های بیش تر در رابطه با توافق هسته ای و لغو تحریم های ایران موفق خواهد شد؟»(9)

  شورای روابط خارجی

نویسنده این گزارش که به «10 انتخابات مهم سال 2017 در جهان» اختصاص دارد، بخشی را نیز به انتخابات 96 ایران اختصاص داده است.

وی مطلب خود را با این پرسش آغاز می کند که «آیا حسن روحانی باز هم خواهد توانست برای دومین بار، به جهان شوک وارد کند؟». او می نویسد: «روحانی اولین بار جهان را در سال 2013 شگفت زده کرد و در یک زمین لغزنده، با از مسیر راه برداشتن یک تخته سنگ بزرگ از نامزدهای تندرو، برنده ریاست جمهوری ایران شد”.

به زعم نویسنده، «او با وعده بهبود روابط با غرب، احیاء اقتصاد کشور و اجرای منشور حقوق شهروندی، رأی مردم را کسب کرد، اما او موفقیتی به دست آورد که تعیین کننده است: توافق هسته ای و رفع بسیاری از تحریم هایی که ایران با آن مواجه شده است؛ اما با پیروزی دونالد ترامپ، این موفقیت در حال حاضر متزلزل به نظر می رسد. ضمن این که هم زمان، اقتصاد ایران وضعیت متفاوتی دارد.”

او نتیجه می گیرد که روحانی با مجموعه ای از این مسائل در دومین دوره ای که برای انتخابات حضور دارد، مواجه خواهد شد(10)

  مؤسسه خاورمیانه

مؤسسه خاورمیانه در گزارشی با عنوان «روابط ایران و امریکا؛ توصیه هایی برای رییس جمهور بعدی»، به این نکته می‌پردازد که آقای دکتر روحانی از برجام و خروج ایران از انزوای بین ‏المللی به عنوان برگ برنده خود بهره‏برداری خواهد کرد اما در سوی مقابل، اصول گرایان به انتقاد از دستاوردهای سیاست خارجی دولت یازدهم می‏پردازند.

به زعم نویسنده، انتخابات ریاست جمهوری ایران در سال 96، عرصه ای برای هم زمانی رقابت های داخلی و مسائل خارجی از جمله تأثیرات انتخاب ترامپ به عنوان رییس جمهور جدید امریکا خواهد بود و در این عرصه، محافظه کاران تندرو در ایران، مسائل انتقادی هم چون توسعه روابط دولت آقای روحانی با واشنگتن، وضعیت توافق هسته ای و رفع تحریم ها و وضعیت اقتصادی کشور را مطرح خواهند کرد که روحانی لازم است پاسخ هایی برای آن ها داشته باشد.

نویسنده به این نکته اشاره دارد که اعتدالگرایانِ پیرامون آقای دکتر روحانی از مواضع دولت اوباما در فضای پسابرجام نگران شده اند و به دنبال یافتن راهکارهایی برای اجرای برجام هستند.

وی سپس می نویسد از نظر رییس جمهور ایران، کارشکنی های امریکا، مانع اصلی برای بازیابی اقتصاد ایران است؛ موضوعی که محور استدلالها و تلاش های ایشان برای تنش زدایی با جهان خارج بوده و انتخاب دوباره او در سال 1396 به آن بستگی دارد. این در حالی است که اگر دونالد ترامپ عدم پای بندی خود را نسبت به توافق هسته ای با ایران نشان دهد، مخالفان آقای دکتر روحانی بهانه بسیار خوبی را برای بسیج نیروها علیه انتخاب دوباره او در سال 1396 به دست خواهند آورد.

وی در بخش دیگری از این گزارش می نویسد: «سخنان ترامپ پیرامون مذاکرات دوباره با ایران برای دست یابی به یک توافق بهتر سبب شده تا دولت وی به عنوان یک فرصت مناسب برای اصول گراها به‏ شمار آید. آنها ترامپ را به عنوان شخصیتی میبینند که میتواند افکار عمومی اروپا و جامعه بین المللی را علیه امریکا بشوراند. با چنین رویکردی، ترامپ نمی‏تواند دوباره مجموعه نوینی از تحریم های بین المللی را علیه ایران تحمیل کند. به عبارت دیگر، ریاست‏ جمهوری ترامپ یک بازی برد – برد برای رهبر انقلاب اسلامی است. در واقع با از میان رفتن اجماع جهانی علیه ایران، فشار تحریم های بین المللی برداشته می‏شود بدون آن که تهران مذاکرهای با امریکا داشته باشد. مذاکره، گفتمانی است که آقای روحانی به شدت از آن دفاع میکرد اما رهبر انقلاب اسلامی نسبت به آن بدبین بود. با این برآورد، چنان چه ترامپ عدم ‏پای بندی خود را به برجام نشان دهد، میتواند بهانه ای عالی در دست تندروهای مخالف آقای روحانی باشد تا با بسیج نیروها علیه گفتمان او در انتخابات 96، هم زمان جایگاه میانه روها را برای جانشینی رهبری نیز تضعیف کنند»(11)

  مرکز مشاوره FTI

اندیشکده مرکز مشاوره FTI که مرکزی بین المللی برای ارائه مشاوره های تخصصی در زمینه های  مالی، حقوقی، سیاسی و اقتصادی است، در تحلیلی با عنوان «دلایلی برای خوش بینی؟»، به موضوع انتخابات 96 در ایران می پردازد. نویسنده مطلب، ابتدا با اشاره به این ادعا که «تا پیش از انتخابات بهار 1396، به احتمال فراوان، کمک به آقای دکتر روحانی برای نشان دادن بهبودهای چشمگیر در عملکرد اقتصادی دولت در دستور کار دولت امریکا خواهد بود»، می نویسد: «ایران به دنبال پایان دادن به انزوای سیاسی و اقتصادی خود و مشتاق سرمایه گذاری خارجی است. این مقاله به بررسی تحولات سیاسی و تأثیر آن ها بر فضای کسب و کار و زمینه های خطرساز برای سرمایه گذاری در ایران می پردازد که سرمایه گذاران باید از آن ها آگاه باشند.”

نویسنده با اشاره به وجوهی از وضعیت کلان اقتصاد ایران در دوره پسابرجام چنین تحلیل می کند که رهبری ایران با وجود بیان مداوم تأیید خود از توافق هسته ای و حمایت مداوم از روحانی، تأکید کرده که باقی ماندن تحریم های بانکی هنوز هم به عنوان یک عامل بازدارنده برای سرمایه گذاران خارجی در ایران عمل می کند. او هشدار داده که اگر این وضعیت هم چنان باقی بماند و رفع تحریم ها تحقق نیابد، ممکن است مجبور به تجدید نظر در این موضوع شود.

نویسنده اعتقاد دارد که این سخنان، در واقع، «چالشی جدی و مهم برای سرمایه گذاران خارجی است که به دنبال استفاده از فرصت های کسب و کار در ایران هستند.”

نویسنده سپس با طرح این پرسش که «پس چه دلیلی برای خوش بینی وجود دارد؟»، به عوامل ذیل به عنوان دلایلی برای خوش بینی نسبت به وضعیت ایران در آستانه انتخابات 96 اشاره می کند:

1.بازار بالقوه ایران با بیش از 76 میلیون نفر جمعیت و دارنده دومین ذخایر گاز در سطح جهانی

2. شهرنشینی مدرن و جمعیت جوان همراه با رشد گسترده مصرف به ویژه در حوزه فناوری

3. اشتهای واضح جوانان و مردم ایران به استفاده از محصولات غربی و به خصوص امریکایی

4. نمایش قدرت مندانه آقای روحانی در انتخابات مجلس با فهرست امید

5. انتظار آشکار مردم ایران به باز شدن قفل اقتصاد کشور، سرمایه گذاری خارجی و رفع تحریم ها

6.تلاش آقای روحانی برای انتخاب مجدد در دور جدید انتخابات ریاست جمهوری به خصوص به دلیل دریافت پالس های مثبت از طرف غرب

نویسنده در پایان این ادعا را نیز مطرح می کند که «سرمایه گذاران خارجی باید ضمن تماشا و تحلیل تغییرات سیاسی در ایران، این نکته را نیز در نظر داشته باشند که اگر آقای روحانی در سال آینده در مسیر انتخاب مجدد خود به عنوان رییس جمهور با شکست مواجه شود، با توجه به تغییرات جدید در امریکا، در هر دو طرف، نگرشی افراطی شکل خواهد گرفت که این واقعیت می تواند منجر به سقوط متحدان روحانی و حتی تبدیل شدن به انگیزه های فساد سیاسی در دولت آینده ایران شود»(12)

  Usma- west point

اندیشکده Usma- west point در تحلیلی با عنوان «حمایت از آزادسازی ایران از راه اقتصاد سیاسی»، به موضوع وضعیت ایران در سال 2017 و انتخابات 96 می پردازد. نویسنده گزارش اعتقاد دارد: «برجام فرصتی را برای امریکا و متحدانش ایجاد کرده است تا بتوانند سیاستهای متمرکز بر اقتصاد را در ایران با هدف تضعیف دو نهاد شورای نگهبان و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اجرایی کنند؛ چرا که این دو نهاد، مانعی در برابر لیبرالی کردن نظام به‏ شمار می‏روند. غرب میتواند با تکیه بر اقتصاد سیاسی، پیوندی را با سیاستمداران میانه رو در ایران برقرار سازد و با اهرم ‏سازی از نتایج مثبت اقتصادی، از تداوم گفتمان آن ها در ایران اطمینان داشته باشد»(13)

  کمیته خدمات مالی

مرکز تحقیقاتی «کمیته خدمات مالی» از منظری تقریباً مشابه سند فوق (مسائل اقتصادی و قراردادهای مالی در حوزه هواپیمایی و انرژی) به این موضوع می نگرد. به زعم نویسنده این گزارش، «اوباما نگران از عدم بقای دولت آقای دکتر روحانی و توافق هسته ای با ایران، خود را متعهد به انتخاب دوباره وی در سال 2016 کرده است. اگر چه تمامی رؤسای جمهور در ایران دو دورهای بوده و هراس از عدم‏ انتخاب آقای دکتر روحانی بی جاست اما اوباما برای کمک به وی میلیاردها دلار در نظر گرفته است که در برگیرنده فروش بوئینگ و جلوگیری از هرگونه تحریمی خواهد بود که رشد اقتصادی ایران را محدود سازد»(14)

  الجزیره

معصومه طُرفه- پژوهش گر حوزه زنان و مسائل اجتماعی که با بی.بی.سی نیز همکاری دارد- در تحلیلی که «الجزیره» آن را منتشر کرده، به موضوع ضرورت آمادگی غرب برای بهره ‏گیری از جنبش زنان برای تأثیرگذاری در انتخابات سال 1396 اشاره دارد.

وی در این رابطه می نویسد: «عادت مردانه ی موجود در بافتار سیاسی ایران آشکار شده است که در آستانه بزنگاه‏های تاریخی به‏ویژه انتخابات از زنان استفاده‏ای ابزاری به عمل می‏آید. تأکید نظام جمهوری اسلامی بر انجام وظیفه انتخاباتی از سوی نیمی از جامعه تنها ماهیت نمایشی داشته و در عمل هیچ  یک از تقاضاهای جدی جامعه زنان در ایران با دستاورد مشخصی همراه نبوده است.”

وی با مقایسه باورهای زنان جریان‏های گوناگون سیاسی هم چون سهیلا جلودارزاده، پروانه سلحشور، شهیندخت مولاوردی و حتی فاطمه حقیقت جو تأکید می‏کند که این بار نیز شورای نگهبان احتمالاً هیچ زنی را برای انتخابات ریاست‏ جمهوری تأیید صلاحیت نکند.

او در نهایت با اشاره به برخی تقاضاهای مدنی و حقوقی از سوی زنان و عدم پاسخ گویی نظام به این درخواست‏ها چنین نتیجه‏ می‏گیرد که عدم‏ حضور یک زن در میان وزیران آقای دکتر روحانی، بازگشتی در مسیر حرکتی زنان در ایران است و زنان را نسبت به تغییرات سیاسی در ایران ناامید نشان می‏دهد(15)

  استراتفور

اندیشکده استراتفور در گزارشی تحلیلی، به موضوع «ترمیم پایگاه رأی روحانی» اشاره دارد، چرا که اعتقاد دارد: «چون وی نتوانسته است در عرصه اقتصادی، به وعدههای خویش عمل کند، احتمال دارد برای ترمیم پایگاه رأی خود، اصلاحات اجتماعی را تحقق ببخشد تا بتواند گفتمان خود را پیروز انتخابات ریاست‏ جمهوری سال 96 کند؛ اما دست یابی به این هدف نیز بسیار دشوار است»(16)

  فدراسیون دانشمندان امریکایی

گزارش این مرکز بر اساس این نگره بنا شده که «ترکیب مجلس میتواند آقای دکتر روحانی را در انتخاب دوباره در سال 1396 یاری کند». نویسنده بر آن است که «نتیجه انتخابات سال 96 ممکن است اساساً سیاست های کلان منطقه ای و هسته ای ایران را دچار تغییر کند که در درجه اول توسط رهبری و سپاه پاسداران انقلاب تعیین می شود. به همین ترتیب، موضوع آزادی های اساسی هم مطرح است که به شدت توسط افراطی ها در قوه قضاییه تحت تأثیر قرار دارد. با این حال، به نظر می رسد انتخابات به شدت وابسته به سرنوشت برجام و رفع تحریم هاست که محور برنامه های ریاست جمهوری روحانی تا به امروز بوده است»(17)

  شورای آتلانتیک

مرکز تحقیقاتی شورای آتلانتیک، در گزارشی با عنوان «اصول گرایان چگونه می توانند روحانی را در انتخابات شکست دهند؟»، از زاویه ای متفاوت به این موضوع نگریسته است. به زعم نویسنده، اردوگاه اصول گرایان به دو جناح تقسیم شده، اما اصول گرایان بانفوذی هم هستند که تلاش می کنند معرفی نامزدهای متعدد در اردوگاه خود را منتفی کنند”.

وی می نویسد: «پوپولیسم ثابت کرده که یک نیروی سیاسی قوی در اروپا و در ایالات متحده محسوب می شود چنان که جمهوری خواهی مانند دونالد ترامپ مدعی است که برای کسانی که در پشت درهای جهانی شدن ترک شده اند صحبت می کند. برخی می گویند پدیده پوپولیسم ممکن نیست دوباره به ایران برگردد، به خصوص اگر ایرانی ها هم چنان در این شرایط به این احساس که توافق هسته ای و منافع اقتصادی آن که روحانی و تیم او وعده داده اند، معتقد باشند»(18)

  اندیشکده PGI

اندیشکده تحقیقاتی  PGI که در سطح بین المللی در زمینه مطالعات استراتژیک مشاوره می دهد، در گزارشی با عنوان «با نزدیک شدن به انتخابات سال بعد، چشم انداز سرمایه گذاری بهبود می یابد»، به موضوع انتخابات 96 از دریچه وضعیت اقتصادی می نگرد.

نویسنده ابتدا به این نکته می پردازد که «اگر چه حسن روحانی اذعان کرده که نیاز به اصلاحات بیش تری برای بهبود فضای سرمایه گذاری وجود دارد، ولی پیشرفت درگیری های جناحی موقعیت او را تهدید می کند چرا که این امر تا انتخابات ریاست جمهوری مه 2017 ایران تشدید هم خواهد شد.”

وی سپس می نویسد: «محبوبیت کلی روحانی و سابقه او، برای تأمین حاشیه امنیت در انتخابات مناسب است به خصوص که با عدم توافق اصول گرایان برای انتخاب نامزد واحد، احتمال انتخاب مجدد او بالا می رود… ولی شرایط بد اقتصادی در طول تاریخ همواره منجر به کاهش میزان مشارکت و حضور رأی دهندگان می شود؛ به خصوص آن که اعتماد طبقه هایی از مردم به دولت به دلیل وضعیت حقوق بشر و عدم آزادی سیاستمداران اصلاح طلبِ زندانی تضعیف شده است»(19)

   نتیجه گیری

با مروری بر آن چه شماری از اندیشکده های خارجی در خصوص انتخابات ریاست جمهوری اسلامی ایران در سال 1396 مطرح کرده اند، از یک سو اهمیت تحلیل و پیش بینی این انتخابات برای آن ها آشکار می شود و از سوی دیگر زاویه دیدهای متنوع و متفاوت این مراکز نسبت به این موضوع جلوه می یابد.

مبتنی بر این امر، در جدول ذیل، به مروری مقایسه ای نسبت به محتوا و رویکردهای مورد توجه این مراکز راجع به انتخابات 96 پرداخته ایم:

election 11

منبع: نامه آینده پژوهی (شماره 41/ بهمن 1395)

سردبیر ماهنامه نامه آینده پژوهی

منابع و پانویس ها:

  1. http://www.irantracker.org/iran-news-round-july-15-2016
  2. www.irantracker.org/analysis/iran-presidential-elections-tracker-updates-and-analysis-september-23-2016
  3. http://www.rand.org/blog/2016/09/whoever-wins-the-presidency-the-next-big-international.html
  4. https://www.washingtonpost.com/news/worldviews/wp/2016/07/13/one-year-after-iran-nuclear-deal-poll-shows-growing-disappointment-among-iranians
  5. Ibid
  6. http://carnegieendowment.org/sada/64356
  7. http://www.foreignbrief.com/forecast-mena-2017/#iran17

8.www.almonitor.com/pulse/files/live/sites/almonitor/files/…/2017_writer_predictions.pdf

  1. http://www.al-monitor.com/pulse/en/originals/2016/09/iran-president-rouhani-reelection-second-term-ahmadinejad.html
  2. https://www.theatlantic.com/international/archive/2016/12/ten-elections-to-watch-in-2017/510338

11.http://www.mei.edu/sites/default/files/publications/PF17_Vatanka_IranUS_web.pdf

  1. http://www.fticonsulting-emea.com/~/media/Files/us- files/insights/articles/irans-new-year.pdf

13.http://www.usma.edu/scusa/SiteAssets/SitePages/Round%20Tables/FINAL_GO_Iran.pdf

  1. http://financialservices.house.gov/uploadedfiles/hhrg-114-ba19-wstate-mdubowitz-20160707.pdf
  2. Massoumeh Torfeh, “After elections, Iranian women’s demands are forgotten”, Al Jazeera, Feb 2016
  3. https://www.stratfor.com/analysis/iran-fragile-coalition-defeats-hard-liners
  4. https://fas.org/sgp/crs/mideast/IN10457.pdf
  5. http://www.atlanticcouncil.org/blogs/iraninsight/how-the-principlists-could-defeat-rouhani-in-the-2017-elections
  6. https://pgi-intelligence.com/news/getNewsItem/iran:-investment-outlook-improves-as-2017-election-approaches/678

پاسخ دهید

برای دریافت کاتالوگ موسسه کلیک فرمایید ( دانلود کاتالوگ )
Hello. Add your message here.