جنگ آینده اروپا در منطقه بالکان

0

جنگ‌ها در هر منطقه‌ای از جهان، روی اقتصاد کل دنیا تاثیر می‌گذارند. برای تمام فعالان اقتصادی ازجمله فعالان ایرانی نیز مهم است که بدانند احتمال وقوع چه جنگی در اروپا وجود دارد.

 

افق آینده‌پژوهی راهبردی جنگ‌ها در هر منطقه‌ای از جهان، روی اقتصاد کل دنیا تاثیر می‌گذارند. برای تمام فعالان اقتصادی ازجمله فعالان ایرانی نیز مهم است که بدانند احتمال وقوع چه جنگی در اروپا وجود دارد.
اندی دلیک/ یاسمینا کوزمانوویچ/آینده نگر کریم سوراکیک تولیدکننده دستکش‌های چرمی است در سارایوو که جنگی را که در دهه 1990 منجر به جدایی بوسنی از صربستان شد، به خاطر می‌آورد و آرزو می‌کند که کاش در آن زمان، وطن خود را ترک کرده بود تا دچار مصیب‌های بعد از آن نشود. حالا دو دهه بعد از تمام‌شدن جنگی که یادآور درگیری‌های قرن بیستمی است، دوباره سایه جنگ بر سر بالکان حس می‌شود.
طی سال‌های اخیر بوسنی از تلاش قدرت‌های جهانی برای تاثیرگذاری بر آنکه یک کشور با موقعیت مهم است آسیب فراوان دیده. رهبران کشورهای منطقه بالکان شامل روسیه و ترکیه و نیز دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور امریکا که اخیرا سیاست خارجی این کشور را بازبینی کرده، در جست‌وجوی راه‌هایی برای اثرگذاری روی قومیت‌های این کشور هستند تا از این طریق، بتوانند صلح متزلزلی را که دو دهه در منطقه وجود داشته تضعیف کنند. در زمینه این ماجرا نیز موجی از ملی‌گرایی به چشم می‌خورد که سرتاسر بلوک شرق سابق و اتحادیه اروپای ضعیف‌شده را درنوردیده است.
آخرین ناآرامی که در منطقه به چشم خورد، تلاش‌هایی بوده است از جانب همسایه بوسنی یعنی صربستان که روابطش را با کوزوو ترمیم کرده است. کوزوو در سال 2008 اعلام استقلال کرد و توافق با آن پیش‌نیاز هر شانسی برای پیوستن به اتحادیه اروپا است، درست همان چیزی که بوسنی هم قصد دارد به آن برسد. با این حال، در آخرین نشست‌هایی که سران صربستان و کوزوو تلاش کردند در آن شرکت کنند، رهبر کوزوو نپذیرفت که پای میز مذاکره بیاید و کشورهای بزرگ اروپایی هشدار دادند که اگر این توافقات انجام نشود،‌ سایه یک جنگ دیگر بر سر منطقه بالکان پررنگ‌تر می‌شود.
بوسنی از سال 1995 درگیر مناقشه‌های مرزی با همسایگان خود بوده و هرگز این تنش‌ها به پایان نرسیده است. یکی از راه‌حل‌هایی که برای این تنش‌ها ارائه شده، این است که مرزهای بین کشورها با توجه به رابطه‌ای که با اتحادیه اروپا دارند برداشته شود اما اگر این اتفاق بیفتد کشور حدود 100 هزار نفر عوض خواهد شد و همین امر، باعث تنش‌های جدید خواهد شد. بوسنی همواره درگیر تنشی بین مرزهایش با صربستان از یک سو و با کرواسی از سوی دیگر بوده است. در بین مرزهای این کشورها اختلاط قومی زیادی به چشم می‌خورد.
میلوراد دولیک، رهبر صرب‌های بوسنی، علاقه‌مند است که جمعیت قومی‌ای را که نمایندگی می‌کند، از بوسنی و هرزگوین جدا کند و قرارداد صلحی را که در سال 1995 بین سران جهان در مورد جنگ بالکان امضا شد، به هم بزند. از سوی دیگر، ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه،‌ نیز می‌خواهد که در انتخابات آتی بوسنی که در ماه اکتبر برگزار می‌شود،‌ از صرب‌ها پشتیبانی کند. قومیت صرب 1.2 میلیون نفر یا یک‌سوم جمعیت 3.5 میلیون نفری بوسنی را تشکیل می‌دهند.
فادیل نوالیچ، نخست‌وزیر فدراسیون بوسنی که ارتباط بین مسلمانان و کروات‌ها را بر عهده دارد، می‌گوید: «در بالکان شما بدون یک جنگ نمی‌توانید استقلال داشته باشید. اگر دولیک روی هدف خود که مستقل‌کردن صرب‌های بوسنی است اصرار داشته باشد، خطر جنگ خیلی زیاد است.» با اینکه نوالیچ می‌گوید هرگونه توافق بین کوزوو و صربستان فقط نگرانی را افزایش می‌دهد اما به یک جنگ منجر نمی‌شود، معتقد است که این اقدامات روی بوسنی اثر خواهد داشت. او می‌گوید: «طی هزار سال گذشته، ما در محل تلاقی درگیری‌های جهانی قرار داشته‌ایم.»
در سال 1914 در سارایوو، ترور امپراتور اتریش – مجارستان در بوسنی – صربستان جرقه جنگ جهانی اول را زد. منطقه‌ای که بعدا به یوگسلاوی تبدیل شد، در دوران جنگ جهانی دوم بین قدرت‌های کشورهای محور نازی تقسیم شده بود اما بعدتر، دوباره در زمان دیکتاتوری تیتو یکپارچه شد و یک دهه بعد از مرگ تیتو، در دهه 1990 درگیری‌های خونین و نسل‌کشی در منطقه رخ داد که بیش از 100 هزار نفر را فقط در بوسنی به کام مرگ کشاند.
این اتفاقات باعث شده است که همواره بوسنی این ظرفیت را داشته باشد که برای خون یا خاک شاهد تنش‌های شدید شود و منطقه به ناآرامی کشیده شود. پایتخت این کشور محل تلاقی فرهنگ‌ها و ادیان است و همه نوع افرادی با رفتارها و عادت‌ها و رسوم مختلف در آن زندگی می‌کنند.
قدرت‌های منطقه‌ای دیگر نیز تلاش می‌کنند روی بوسنی تاثیر بگذارند؛ رجب طیب اردوغان که در جریان انتخابات ماه می به سارایوو آمده بود، به شکاف قومیتی این کشور چشم دوخته است و بسیاری از ممنوعیت‌هایی که مسلمانان ترکیه در دوران اردوغان در این کشور تجربه می‌کنند، در بخش‌هایی از مناطق مسلمان‌نشین سارایوو نیز به چشم می‌خورد.
در هر حال، به نظر می‌رسد که در بوسنی اگر قدرت‌های بزرگ جهانی اصرار روی حمایت از گروه‌های خاص و استقلال‌طلب داشته باشند،‌ جنگ دیگری درخواهد گرفت و متعاقب آن، همه منطقه بالکان را به درگیری خواهد کشاند. اتحادیه اروپا کمتر راغب است که صلح لرزان بالکان به هم بخورد اما ترکیه و روسیه و همچنین امریکا، بدشان نمی‌آید که چنین اتفاقی رخ بدهد.

منبع: فصل اقتصاد 

پاسخ دهید

برای دریافت کاتالوگ موسسه کلیک فرمایید ( دانلود کاتالوگ )
Hello. Add your message here.