دستیابی به فناوری‌های ماهواره‌ای؛ پل پیروزی الهام بخشی و دیپلماسی عمومی جمهوری اسلامی در دهه پنجم

0

کانون تفکر فضای مجازی

چکیده

افق آینده پژوهی راهبردی: صدور انقلاب و الهام بخشی برای ملت‌های آزاده انقلاب از عناصر جدا نشدنی از قانون اساسی و خطوط کلی ترسیم شده برای انقلاب اسلامی است. امروز سخن گفتن از صدور انقلاب و الهام بخشی برای ملت های دیگر بدون در نظر گرفتن رسانه خیال خامی بیش نیست. واقعیت این است که فرصت‌های پیش روی ما در بسترهای رسانه‌ای مجازی، سینمایی و تلوزیونی به شدت وابسته به توانایی‌های فنی به خصوص در حوزه فناوری‌های ارتباطی ماهواره‌ای است.

تا زمانی که جمهوری اسلامی ایران نتواند در بعد سخت افزاری صاحب ماهواره‌های ارسال تصویر باشد مجبور به رعایت خط قرمزهای مالکان ماهواره‌هایی است که برای پخش برنامه‌هایش اجاره کرده و تا زمانی که جمهوری اسلامی نتواند به طراحی سخت‌افزاری و نرم‌افزاری پلتفرم‌های اجتماعی در کنار دسترسی‌های فرا جوی برسد باز هم مجبور به فعالیت رسانه‌ای تحت رگولاتوری صاحبان سرویس که عمدتاً آمریکایی هستند، است.

مقدمه

الهام بخشی برای ملت‌های دیگر، صدور انقلاب، دیپلماسی فرهنگی، دیپلماسی عمومی و چندین اصطلاح دیگر همگی ادبیاتی است که از سال‌های اولیه انقلاب اسلامی در خصوص لزوم تاثیرگذاری بر ملت‌های دیگر بیان شده است. حمایت از ملت‌های ستم دیده و آزادگان جهان از چنان جایگاهی در گفتمان انقلاب اسلامی برخوردار بوده است که در اصل 154 قانون اساسی نیز حمایت از مبارزه حق طلبانه ملت‌های دیگر گنجانده شده است.

به روشنی پیدا است که این حمایت بیش از هرچیز حمایت معنوی و تلاش برای آگاهی ملت‌ها و بیداری و مطالبه‌گری درونزای ملت‌ها است. بهره‌گیری از ظرفیت‌های گسترده هنر و رسانه برای رساندن منطق جمهوری اسلامی ایران و ترویج گفتمان انقلاب اسلامی از بدیهی‌ترین مصادیق الهام بخشی و دیپلماسی عمومی در دنیای امروز است.

بررسی و تحلیل

اگر کمی به حافظه خبری رجوع کنیم کم نیستند اخباری که از قطع شدن پخش برنامه‌های شبکه‌های ماهواره‌ای متعلق به صدا و سیمای جمهوری اسلامی خبر می‌دادند. آن هم به دلایل واهی مانند دفاع از تروریسم و سایر موارد مشابه. طبیعی است تا زمانی که شبکه‌های ماهواره‌ای کشور اجاره نشین ماهواره‌های دیگر کشورها هستند مجرای اعمال فشار بر این شبکه‌ها باز خواهد بود. تعاریف و مصادیق موضوعاتی مانند تروریسم و تعارض جدی آن با رویکرد مبنای حمایت از مقاومت و همچنین رقابت‌های سیاسی و امنیتی کشور با صاحبان فناوری ماهواره‌های رسانه‌ای و مخابراتی شرایطی را ایجاد کرده است که در بسیاری از مواقع کشور ناچار به رعایت محدودیت‌های قانونی کشورهای میزبان شبکه‌های تلوزیونی است.

در حوزه پخش ماهواره‌ای و تلوزیون‌های ماهواره‌ای علاوه بر نیاز به تغییر رویکردها و دستیابی به توانایی‌های نرم در تولید محتوا به نظر می‌رسد کشور به شدت نیازمند دستیابی به توانایی ساخت ماهوره‌های تلوزیونی و مخابراتی است. دستیابی به این توانایی علاوه بر ایجاد فرصت برابر نسبت به کشورهای دیگر در پخش محتوا برای مخاطبان دو فرصت دیگر را نیز برای کشور فراهم می‌آورد.

نخست اینکه ایران پس از این دستیابی به ناچار وارد کلوپ دارندگان این فناوری شده و قدرت چانه‌زنی و تاثیرگذاری در مقررات‌گذاری و از آن مهم‌تر اجرای مقررات جهانی این حوزه را دارا خواهد شد. دستیابی کشور با نظام ایدئولوژیکی مانند جمهوری اسلامی علاوه بر آنچه گفته شد زمینه تلاش برای کنترل و مقررات‌گذاری این حوزه را هم بیشتر خواهد کرد. طبیعی است تا زمانی که این توانایی در انحصار کشورهای محدودی باشد، کنترل و مقررات‌گذاری نشدن هر چه بیشتر آن چندان مطلوب نیست اما زمانی که دایره این کشورها افزایش پیدا کند تمایل برای نظم­دهی به آن بیشتر می­شود.

اما فارغ از موضوع پخش ماهواره­ای و تلوزیونی در حوزه فناوری اطلاعات و رسانه های جدید نیز موضوع ماهواره­های مخابراتی کم اهمیت نیستند. رفتار دشمن در مقابل فعالیت­های رسانه­ای جریان انقلاب اسلامی به خوبی می­تواند معیاری برای صحت و میزان اثرگذاری آن باشد. زمانی که طرف مقابل چاره­ای جز مقابله فیزیکی با توزیع محتوا ندارد به واقع یعنی مسیر دقیق و درست در حال طی شدن است. اما زمانی که ما برای مقابله با جریان طرف مقابل چاره­ای جز مقابله فیزیکی یا فیلترینگ نداریم مسیر دقیقاً برعکس است و نشان از موضع ضعف ما دارد.

در این زمینه مدت‌ها است فعالیت‌های جریان رسانه‌ای گفتمان انقلاب اسلامی به خصوص در حوزه بین‌الملل توسط پلتفرم‌های رسانه اجتماعی عمدتاً آمریکایی محدود می‌شود. به عبارت دیگر به دلیل وابستگی سطح رسانه‌ای کشور به سرویس‌های خارجی به تبع این جریان مجبور است بر اساس استانداردهای محتوایی مالک سرویس عمل کند. محدودیت در انتشار محتوای تبلیغی در خصوص جریان مقاومت و حتی فعالیت سیاسی داخلی، اتفاق مکرر در فضای رسانه‌های اجتماعی است. موضوعی که با به قدرت رسیدن ترامپ بیشتر نیز به چشم می‌خورد به نحوی که شبکه اجتماعی توئیتر به صورت آشکار فعالیت طرفداران مادارو رئیس جمهور قانونی و نزوئلا را محدود کرده و به مخالفین او کمک می‌کند.

بنابراین ما در موضوع رسانه‌های نوین پیش از وابستگی فنی به زیر ساخت وابستگی نرم‌افزاری و سرویس محور داریم که باید برای آن چاره‌ای دیگر یافت. اما پس از آن نیز و در صورت اینکه بتوانیم در سطح سرویس وارد رقابت با طرف مقابل بشویم قابل پیش‌بینی است با محدودیت‌های فنی و سخت‌افزاری مانند قطع شبکه یا محدود کردن سرویس‌ها روبرو بشویم.

باید بپذیریم آنچه امروز تحت عنوان اینترنت یا شبکه جهانی وب می‌شناسیم یک بستر دارای مرکزیت در ایالات متحده است و ارتباط گیری کاربران با یکدیگر در صورت خواست مدیریت این شبکه امکان محدودیت دارد. بنابراین دستیابی به زیرساخت فنی ارتباطی که به نظر می‌رسد روند جوی شدن و ماهواره‌ای شدن را در حال طی کردن است نقطه‌ای است که در مسیر پیش روی انقلاب اسلامی در دهه پنجم باید به آن دست یافت.

ماهنامه نامه آینده‌پژوهی، شماره 59، بهمن 1397

پاسخ دهید

برای دریافت کاتالوگ موسسه کلیک فرمایید ( دانلود کاتالوگ )
Hello. Add your message here.